389 / 17923
Description: 
Merman in suit of armour with sword and shield in his hands
Object number: 
00389
Part: 
Misericord
Nature: 
Secular
Artist: 
Bruyne, Nicolaas de, Goris, Gérard
Position: 
Zuidzijde, misericorde XV
Date: 
1439-1441
Location: 
België, Leuven: Sint-Pieterskerk
Photographer: 
Verspaandonk, J.A.J.M.
Interpretation: 
Rond 1270 schreef Jacob der Maerlant Der naturen bloeme een middeleeuwse natuurencyclopedie, de eerste in de volkstaal. Daarin wordt de zogenaamde zeeridder beschreven. In de samenstelling en vertaling uit het Middelnederlands door Peter Burger leest men "Hij ziet er aan de voorkant uit als een ridder: op zijn kop draagt hij een helm van harde, ruwe huid, een soort leer of eelt en aan zijn ene zijde hangt een schild, dat lang, hol en tamelijk breed is en waarmee het dier zich kan beschermen tegen slagen en steken. Het schild, dat met sterke pezen aan zijn lichaam is gehecht, is driehoekig en ondoordringbaar. Met zijn in tweeën gespleten handen kan de zeeridder geduchte klappen uitdelen. Dit maakt hem tot een moeilijke prooi. Wanneer hij gevangen wordt en men probeert hem dood te slaan, doet men hem slechts met grote moeite pijn. Deze monsters komen voor in de zee rond Engeland." In het boek "Aspekten van de laatgotiek in Brabant" behorend bij de gelijknamige tentoonstelling wordt verteld dat tijdens grote feestelijkheden van de Bourgondische hertogen figurerende zeeridders onderdeel waren van de festiviteiten.
Categories: 
Fabulous creature
 
object 00389: 00389
Author(s):  Burger, Peter
Title:  Het boek der natuur / Jacob van Maerlant
City:  Amsterdam
Year:  1989
Page details:  p. 94-95
 
Author(s):  Buyten, Léon van
Title:  Aspekten van de laatgotiek in Brabant
City:  Leuven
Year:  1971
Page details:  p. 172
 
Author(s):  Pächt, O
Title:  Flämische Schule II (Text- und Tafelband)
Year:  1990
Journal/Volume:  Die illuminierten Handschriften und Inkunabeln der Österreichischen Nationalbibliothek
Page details:  p. 45-49
 
Author(s):  Smeyers, Maurits
Title:  Het oude koormobilair uit de Sint Sulpitiuskerk
City:  s.l.
Year:  2005
Page details:  p. 49, afb. 23
 
Author(s):  Steppe, J.K.
Title:  Wereld van vroomheid en satire: laat-gotische koorbanken in Vlaanderen
City:  Kasterlee
Year:  1973
Page details:  p. 102-103
 
Author(s):  Verspaandonk, J.A.J.M.
Title:  Laatgotische Zuidnederlandse misericorden in het Victoria & Albert Museum te Londen
Year:  1986
Journal/Volume:  Antiek: tijdschrijft voor liefhebbers en kenners van oude kunst en kunstnijverheid
Pages:  12-21
Page details:  p. 13, afb. 3
 

More pictures

object 00389: 00389a
object 00389: 00389b

Parallels

object 00389: 00389-1
object 00389: 00389-2
object 00389: 00389-3
object 00389: 00389-4

Remarks

General remarks:  De Bruyne heeft de sculptuur gemaakt (sommige sculptuur is wat minder van kwaliteit dus waren er helpers) en Goris het schrijnwerk. Oorspronkelijk bestond het koorgestoelte uit zesennegentig zetels, in winkelhaak vorm en bestaand uit twee rijen. Behoorde tot de grootste Brabantse gestoeltes. Na de Franse Revolutie werd de kerk gesloten en de inboedel verkocht. In 1803 waren er weer een aantal van de oude zetels in de kerk terug, waarschijnlijk gekocht en geschonken door een parochiaan. Tegenwoordig zijn de resterende dertig zetels aan weerszijden van het koor in drie afzonderlijke reeksen van telkens vijf stoelen naast elkaar geplaatst zonder wangen, dorsaal en overhuiving. 17 misericordes in V&A in Londen. Knoppen fabelachtige monsters en dieren. Misericorden: ook monsters en dieren, zoals draken en leeuwen en mensenhoofden