73 / 16856
Description: 
Cat or dog with its paw in a pot
Object number: 
00073
Part: 
Misericord
Nature: 
Secular
Artist: 
Bernts, Henrik
Position: 
Misericorde XVIII aan de noordzijde
Date: 
1505-1508
Location: 
Deutschland, Kalkar: Sankt Nicolaikirche
Photographer: 
Verspaandonk, J.A.J.M.
Interpretation: 
Verspaandonk duidt de voorstelling als het spreekwoord 'de hond in de pot vinden'. In het Middelnederlands 'de hont is in der scapraden (etenskast)' Frans: trouver le chien au pot / danser devant le buffet Duits: der Hund im Topf Engels: the dog in the pot / to dine with Duke Humphrey
Categories: 
AnimalProverb
 
object 00073: 00073
Author(s):  Block, Elaine C.
Title:  Bell the cat and gnaw the bone: animals and proverbs on misericords
Year:  1991
Journal/Volume:  Reinardus: yearbook of the International Reynard Society
Pages:  41-50
Page details:  p. 47
 
Author(s):  Block, Elaine C.
Title:  Misericords in the Rhineland : Images of medieval life
City:  Lakewood (Ohio)
Year:  1996
Journal/Volume:  The Profane Arts of the Middle Ages / Les Arts profanes au moyen âge
Page details:  p. 114
 
Author(s):  Grauls, Jan
Title:  Volkstaal en volksleven in het werk van Pieter Bruegel
City:  Antwerpen
Year:  1957
Page details:  p. 102
 
Author(s):  Grössinger, Christa
Title:  Humour and folly in secular and profane prints of northern europe 1430-1450
City:  London
Year:  2002
Page details:  p. 72, afb. 78
 
Author(s):  Harrebomeé, P.J.
Title:  Spreekwoordenboek der Nederlandsche taal of verzameling van Nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd
City:  Utrecht
Year:  1858
Page details:  p. 317
 
Author(s):  Hilger, Hans Peter
Title:  Kalkar
City:  Düsseldorf
Year:  1964
Journal/Volume:  Die Denkmäler des Rheinlandes: Kreis Kleve
Page details:  p. 31
 
Author(s):  Hilger, Hans Peter
Title:  Stadtpfarrkirche St. Nicolai in Kalkar
City:  Kleve
Year:  1990
Page details:  p. 122, afb. 63
 
Author(s):  Meadow, M.A., et al.
Title:  Duytsche Adagia ofte Spreecwoorden. In facsimile, transcription of the Dutch text and English translation
City:  Hilversum
Year:  2003
Page details:  p. 209, nr. 45.3
 
Author(s):  Meadow, Mark A.
Title:  Pieter Bruegel the elder's Netherlandish proverbs and the practice of rhetoric
City:  Zwolle
Year:  2002
Page details:  p. 98, afb. 27
 
Author(s):  Piron, Willy
Title:  The Bilobate Misericords of the Lower Rhine Area: A Local Phenomenon
City:  Newcastle upon Tyne
Year:  2017
Journal/Volume:  Choir Stalls and their Workshops. Proceedings of the Misericordia International Colloquium 2016
Pages:  282-298
Page details:  p. 286
 
Author(s):  Stoett, F.A.
Title:  Nederlandsche spreekwoorden en gezegden verklaard en in het Fransch, Duitsch en Engelsch vertaald
City:  Zutphen
Year:  1912
Page details:  p. 129, nr. 541; p. 9, nr. 541
 
Author(s):  Stoett, F.A.
Title:  Nederlandsche spreekwoorden en gezegden verklaard en in het Fransch, Duitsch en Engelsch vertaald
City:  Zutphen
Year:  1912
Page details:  p. 129, nr. 541; p. 9, nr. 541
 
Author(s):  Verspaandonk, J.A.J.M.
Title:  Amsterdam: de koorbanken van de Oude Kerk
City:  Amsterdam
Year:  1984
Journal/Volume:  Misericorde-reeks
Page details:  p. 52
 
Author(s):  Werd, Guido de
Title:  St. Nicolaikirche Kalkar
City:  München
Year:  2002
Page details:  p. 116, nr. 27
 

More pictures

object 00073: 00073a
object 00073: 00073b
object 00073: 00073c

Parallels

object 00073: 00073-1
object 00073: 00073-2

Remarks

General remarks:  In de literatuur is er nogal wat verwarring met betrekking tot het afgebeelde. Is het voorgestelde een kat of een hond? Hilger in 1964 en Werd in 2002 beschrijven het afgebeelde als een kat met één poot in de melkpot. Block duidt de voorstelling in haar artikel "Bell the Cat and Gnaw the Bone: Animals and Proverbs on Misericords" als het spreekwoord 'de hond in de pot vinden'. Verspaandonk heeft een opsomming gegeven waar dit spreekwoord is afgebeeld. In dit rijtje ontbreken echter de koorbanken van Kalkar. Bij Stoett kan men lezen dat 'de hond in de pot vinden' in het zuidnederlandse dialect wordt aangeduid als 'de kat in de ketel vinden'.