839 / 17923
Description: 
Human head with long hair, bags under one's eyes and open mouth
Object number: 
00839
Part: 
Misericord
Nature: 
Secular
Artist: 
Pietersz, Jaspar
Position: 
Misericorde XVI aan de zuidzijde
Date: 
1512
Location: 
Nederland, Haarlem: Grote of Sint Bavokerk
Photographer: 
Verspaandonk, J.A.J.M.
Interpretation: 
-
Categories: 
Head or half figure
 
object 00839: 00839
Author(s):  Hengst, Daan den, Kaan, Henk, Vermeij, Koen (red.)
Title:  Het grote Bavooboek. Vijf eeuwen Grote of St.-Bavokerk in Haarlem
City:  Zwolle
Year:  2021
Page details:  p. 400-401
 
Author(s):  Verspaandonk, J.A.J.M.
Title:  Haarlem: de Grote of Sint Bavokerk
City:  Amsterdam
Year:  1972
Journal/Volume:  Misericorde-reeks
Page details:  p. 40
 
Author(s):  Witsen Elias, J.S.
Title:  De Nederlandsche koorbanken tijdens gothiek en renaissance
City:  Leiden
Year:  1937
Page details:  p. 85
 

More pictures

object 00839: 00839a

Remarks

About the object date:  Datering volgens Hengst & Kaan & Vermeij 2021, p. 400-401
General remarks:  Verspaandonk omschrijft het afgebeelde als een masker met wild-uitstaande haren. Terwijl Witsen Elias de volgende beschrijving 'vrouwekop met aan elkaar klittende haren, dikke ogen en open mond' heeft genoteerd. Het koorgestoelte bestaat uit twee rijen van 22 zetels. De 44 misericorden hebben een hoogte tussen de 12 en 14 cm en een breedte tussen de 20 en 22 cm. De knoppen hebben een gemiddelde hoogte van 18 cm. Oorspronkelijk bestonden de koorbanken uit 17 zetels. Volgens Hengst & Kaan & Vermeij 2021, p. 410-415 bestaat de koorgestoelte uit verschillende delen. Het grootste gedeelte dateert uit 1370-1380; p. 409-411. Het jongere gedeelte, dat vooral aan de westkant van het gestoelte zit, bestaat uit 7 zetels die in 1439 zijn gemaakt toen het gestoelte opgehoogd werd; p. 412-413. In 1512-1523, tijdens de bouw van het koorhek is besloten om de koorbanken te laten aansluiten op het hek, zodat er vijf zetels zijn toegevoegd. Ook zijn toen de dorsalen aangebracht om het een eenheid te doen lijken. In 1578 zijn er op 32 van de dorsalen boven de zetels wapens aangebracht; p. 395 In het boek "De Bavo te boek bij het gereedkomen van de restauratie van de Grote of St.-Bavo Kerk te Haarlem" (Boer 1985) wordt vermeld dat het oorspronkelijke koorgestoelte uit twee rijen banken (dus totaal vier) zou bestaan. Tijdens de Franse tijd toen de kerk werd gebruikt als manege zou de eerste rij verwijderd zijn. Deze gegevens zijn al eerder door Witsen Elias in 1937 genoteerd. Op tekeningen en schilderijen van Saenredam uit het midden van de zeventiende eeuw zien we echter maar één rij koorbanken aan iedere zijde van het koor. Van deze voorstellingen kunnen we afleiden dat er een lezenaar voor de zetels geplaatst was afgesloten door wangen.