887 / 17923
Description: 
Man pulls with both hands his mouth in a grimace
Object number: 
00887
Part: 
Misericord
Nature: 
Secular
Artist: 
Pietersz, Jaspar
Position: 
Misericorde XIX aan de noordzijde
Date: 
1512
Location: 
Nederland, Haarlem: Grote of Sint Bavokerk
Photographer: 
Verspaandonk, J.A.J.M.
Interpretation: 
Het voorgestelde toont een honend gebaar dat door een uitstekende tong nog eens wordt versterkt. Verspaandonk merkt op dat deze belediging vaker voorkomt bij afbeeldingen van de Bespotting van Christus
Categories: 
Head or half figure
 
object 00887: 00887
Author(s):  Delaissé, L.M.J.
Title:  A century of Dutch manuscript illumination
City:  Berkeley
Year:  1968
Page details:  p. 52-53, afb. 118
 
Author(s):  Hansmann, Liselotte, Kriss-Rettenbeck, Lenz
Title:  Amulett und Talisman: Erscheinungsform und Geschichte
City:  München
Year:  1966
Page details:  p. 187, afb. 592
 
Author(s):  Hengst, Daan den, Kaan, Henk, Vermeij, Koen (red.)
Title:  Het grote Bavooboek. Vijf eeuwen Grote of St.-Bavokerk in Haarlem
City:  Zwolle
Year:  2021
Page details:  p. 412-413
 
Author(s):  Verspaandonk, J.A.J.M.
Title:  Haarlem: de Grote of Sint Bavokerk
City:  Amsterdam
Year:  1972
Journal/Volume:  Misericorde-reeks
Page details:  p. 78
 
Author(s):  Verspaandonk, J.A.J.M.
Title:  Het vreemde houten gezelschap
Year:  1974
Journal/Volume:  Antiek
Pages:  121-140
Page details:  p. 132
 

More pictures

object 00887: 00887a

Parallels

object 00887: 00887-1
object 00887: 00887-2
object 00887: 00887-3

Remarks

About the object date:  Datering volgens Hengst & Kaan & Vermeij 2021, p. 400-401
General remarks:  Het koorgestoelte bestaat uit twee rijen van 22 zetels. De 44 misericorden hebben een hoogte tussen de 12 en 14 cm en een breedte tussen de 20 en 22 cm. De knoppen hebben een gemiddelde hoogte van 18 cm. Oorspronkelijk bestonden de koorbanken uit 17 zetels. Volgens Hengst & Kaan & Vermeij 2021, p. 410-415 bestaat de koorgestoelte uit verschillende delen. Het grootste gedeelte dateert uit 1370-1380; p. 409-411. Het jongere gedeelte, dat vooral aan de westkant van het gestoelte zit, bestaat uit 7 zetels die in 1439 zijn gemaakt toen het gestoelte opgehoogd werd; p. 412-413. In 1512-1523, tijdens de bouw van het koorhek is besloten om de koorbanken te laten aansluiten op het hek, zodat er vijf zetels zijn toegevoegd. Ook zijn toen de dorsalen aangebracht om het een eenheid te doen lijken. In 1578 zijn er op 32 van de dorsalen boven de zetels wapens aangebracht; p. 395 In het boek "De Bavo te boek bij het gereedkomen van de restauratie van de Grote of St.-Bavo Kerk te Haarlem" (Boer 1985) wordt vermeld dat het oorspronkelijke koorgestoelte uit twee rijen banken (dus totaal vier) zou bestaan. Tijdens de Franse tijd toen de kerk werd gebruikt als manege zou de eerste rij verwijderd zijn. Deze gegevens zijn al eerder door Witsen Elias in 1937 genoteerd. Op tekeningen en schilderijen van Saenredam uit het midden van de zeventiende eeuw zien we echter maar één rij koorbanken aan iedere zijde van het koor. Van deze voorstellingen kunnen we afleiden dat er een lezenaar voor de zetels geplaatst was afgesloten door wangen.